Czytelnik zainspirowany artykułem na jednym z internetowych blogów zapytał nas, jak wygląda w naszej gminie kwestia doręczania przez Burmistrza pism podatkowych.
Burmistrz jest organem dokonującym poboru szeregu podatków, m.in. podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego. Raz w roku Burmistrz doręcza w tym celu podatnikom decyzje administracyjne określające wymiar tych podatków. Doręczenie to następuje w oparciu o art. 144 ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem Burmistrz ma prawo doręczać pisma podatkowe m.in. za pośrednictwem operatora pocztowego, pracowników Urzędu Miejskiego i sołtysów. Czytelnika zainteresowało, na jakich warunkach pisma doręczają pracownicy Urzędu, na jakich sołtysi, ile to wszystko kosztuje i jak to wygląda w okolicznych miastach.

Pytamy Burmistrza
Zadaliśmy zatem szereg pytań Burmistrzowi Kurkowi. Zapytaliśmy, czy w 2016 roku doręczeń pism podatkowych dokonywali pracownicy Urzędu lub sołtysi, ile pism doręczył każdy z nich i czy za doręczanie pism otrzymali odrębne dodatkowe wynagrodzenie (zwykłym wynagrodzeniem sołtysów mogą być tzw. diety za udział w sesjach Rady Miejskiej oraz inkaso, tj. procent od podatków pobranych od mieszkańców).


I na to pytanie otrzymaliśmy zaskakującą odpowiedź: w ubiegłym roku Burmistrz nie dokonywał doręczeń ani za pośrednictwem pracowników Urzędu Miejskiego, ani też za pośrednictwem sołtysów:


Gdyby wierzyć udzielonej nam – bądź co bądź pod groźbą odpowiedzialności karnej – odpowiedzi Burmistrza, bylibyśmy jedyną gminą w okolicy, w której sołtysi nie doręczają pism (podobne pytania zadaliśmy we wszystkich ościennych gminach). Tyle tylko, że z naszego doświadczenia wynika, że to właśnie sołtys przynosi nam do redakcji decyzję podatkową. I przy wręczaniu decyzji od razu pobiera od nas podatek, za który Burmistrz wypłaca mu później inkaso, o czym piszemy poniżej. Tak więc, panie Burmistrzu, informujemy pana, że w ubiegłym roku co najmniej jedno pismo doręczył pan za pośrednictwem sołtysa. I nastąpiło to w trybie art. 144 Ordynacji podatkowej, bo to jest w tym wypadku jedyna podstawa prawna takiego działania.
Skąd więc taka odpowiedź? Ewentualność, że Burmistrz celowo zataja dane, bierzemy pod uwagę zawsze jako ostatnią, ponieważ nieudzielanie informacji publicznej wbrew obowiązkowi jest przestępstwem. W związku z tym przychodzi nam do głowy tylko jedna możliwość, a mianowicie taka, że Burmistrz nie wie, w jakim trybie sołtysi roznoszą pisma podatkowe, i dlatego nie zrozumiał naszego pytania. A to z kolei byłoby kompromitacją – tym większą, że wszystkie gminy w sąsiedztwie doskonale wiedziały, o co pytamy, i prawidłowo udzieliły odpowiedzi. Tutaj przykładowo odpowiedź Burmistrza Białej Rawskiej:


Drobną gafę popełnił tylko Wójt Gminy Błędów, który nie odróżnia prasy od sądu, prokuratora, Policji lub ABW i twierdzi, że odpowiedzi udziela w trybie art. 298 pkt. 5 Ordynacji podatkowej (tryb zarezerwowany dla tych właśnie organów):


W rzeczywistości odpowiedzi na nasze pytania wójt udziela w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym pracownikom Urzędu Gminy w Błędowie sugerujemy, aby nie przepisywali bezmyślnie podstawy prawnej z innych dokumentów.

Kto doręcza pisma w sąsiedztwie?
We wszystkich badanych gminach (wszystkie gminy ościenne oraz dodatkowo Grójec) dokonywano doręczeń pism podatkowych za pośrednictwem sołtysów. Liczba doręczeń w 2016 roku: Biała Rawska – 3127, Błędów – 2879, Grójec – 2477, Kowiesy – 931, Pniewy – 1730, Puszcza Mariańska – 2646, Radziejowice – 1980, Żabia Wola – 1600. Dodatkowo w gminach miejsko-wiejskich, a więc w Białej Rawskiej i Grójcu, pisma roznosili również pracownicy Urzędu Miejskiego (odpowiednio: 1100 i 4763). Zgadujemy więc, że pracownicy urzędów roznoszą pisma na terenie miast, ponieważ w mieście nie ma sołtysów.

Wynagrodzenie sołtysów
We wszystkich badanych gminach sołtysi są jednocześnie inkasentami i otrzymują tzw. inkaso. W gminie Mszczonów wysokość inkasa określa uchwała Rady Miejskiej nr VII /37/07 z późniejszymi zmianami, przy czym zmiany dotyczyły tylko wskazania inkasentów (aktualna lista inkasentów podana jest w załączniku do uchwały nr XXXV/257/17 i figurują na niej wyłącznie sołtysi). Wysokość inkasa w gminie Mszczonów to 11% zebranej kwoty podatku, jednak nie mniej niż 600 zł i nie więcej niż 1050 zł za jedną ratę podatku.
W większości badanych gmin przewidziano dodatkowo diety dla sołtysów za udział w sesjach rady (sołtysi mają w radzie głos doradczy). Wyjątkiem jest tylko Mszczonów i Puszcza Mariańska, gdzie diet nie wprowadzono. Nigdzie nie przewidziano dodatkowego wynagrodzenia za samo doręczanie pism.

Doręczanie pism za pośrednictwem poczty
W mszczonowskim ratuszu poprosiliśmy też o udostępnienie umowy z operatorem pocztowym. Gmina Mszczonów zawarła umowę z Pocztą Polską, jednak nie wynegocjowano – jak można by tego oczekiwać – obniżonych cen za doręczenia pism (gmina płaci za przesyłki według cennika Poczty). Płatności następują na mocy faktury wystawionej przez Pocztę w okresach miesięcznych. Poniżej publikujemy aktualną umowę Gminy Mszczonów z Pocztą Polską:


Zauważamy w tym miejscu, że Burmistrz udostępnił nam powyższą umowę mimo zastrzeżenia, że umowa stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa:

W przypadku, gdy nasz wniosek dotyczy informacji objętej tajemnicą, organ powinien odmówić udostępnienia w formie decyzji administracyjnej. My się oczywiście cieszymy, że umowa została nam udostępniona. Zastawiamy się jednak, panie Burmistrzu, czy rzeczywiście dokonał pan wnikliwej analizy treści umowy i ocenił pan, że mimo wspomnianego zastrzeżenia treść umowy jednak nie zawiera prawnie chronionej tajemnicy przedsiębiorstwa (i w związku z tym zastrzeżenie jest nieważne, a umowa podlega udostępnieniu)? Czy też może nie czyta pan umów, które podpisuje pan w imieniu gminy, albo też nie rozumie pan ich treści tak jak naszych zapytań?